Psychoterapia, Socjoterapia, Lublin

ZABURZENIA PSYCHOSOMATYCZNE: choroby serca, owrzodzenie żołądka i dwunastnicy, łojotokowe zapalenie skóry

Zaburzenie psychosomatyczne to przejaw patologicznej aktywności danego narządu, odzwierciedlający konflikty emocjonalne tkwiące w osobowości chorego. Korzenie medycyny psychosomatycznej sięgają tradycji psychoanalitycznej, której pionierami byli psychiatrzy związani z Freudem. W jej ramach często mówi się o histerii konwersyjnej, która jest rodzajem nerwicy, która manifestuje się zaburzeniami w zakresie funkcji określonych narządów. Objawy są symboliczną manifestacja nieświadomych konfliktów wewnętrznych. Uniemożliwienie zaspokojenia libido sprawia, że energia przepływa do różnych narządów, zostaje tam zatrzymana i manifestuje się w formie objawów somatycznych. Napięcie emocjonalne jest w sposób symboliczny odreagowane w postaci zaburzeń somatycznych.

We wczesnych, psychodynamicznych koncepcjach klasyków psychosomatyki nawiązujących do psychoanalizy jedni wiązali pojawienie się określonej choroby psychosomatycznej z określoną strukturą osobowości, inni z traumatycznymi doświadczeniami doznanymi w dzieciństwie.
By powstała choroba psychosomatyczna musi zaistnieć jakaś dynamiczna, specyficzna konstelacja cech osobowości. Dynamiczna tzn. rozwijająca się już w okresie dzieciństwa. To, co spotykamy u dorosłego człowieka jest już konsekwencją tego, co było w okresie wczesnego dzieciństwa. Określony układ cech dynamicznych, związany jest z pewnym typem konfliktu, który zaistniał w okresie dzieciństwa. Drugi czynnik to sytuacja stresowa, która uruchamia niejako stary konflikt. Trzeci czynnik to jakaś konstytucjonalna słabość narządu. Dopiero wszystkie te trzy czynniki łącznie stanowić mogą właśnie tło etiologiczne. W poszczególnych przypadkach obserwujemy, że długotrwale działająca dramatyczna sytuacja doprowadza do wytworzenia się postawy obronnej; wielu ludzi doskonale radzi sobie nawet w sytuacjach bardzo skomplikowanych i bardzo trudnych (Płużek).

W chorobach możemy rozpatrywać czynniki psychiczne na dwa sposoby: bardziej jako skutek oraz bardziej jako przyczyna. To podejście warunkuje odmienne nazewnictwo:
1. Zaburzenia psychosomatyczne - choroby somatyczne, które zostały wywołane głównie czynnikami psychicznymi.
2. Zaburzenia somatopsychiczne - psychiczne reakcje na chorobę.

Zaburzenia psychosomatyczne można podzielić na trzy grupy (Ścigała):
1. Choroby, których czynnikami etiologicznymi są bodźce psychiczne. Są to tak zwane nerwice wegetatywne, czyli bóle głowy, których źródłem jest napięcie psychiczne, nawykowe wymioty, jadłowstręt psychiczny, pewne postacie otyłości.
2. Choroby, w których czynnikiem istotnym, choć nie wyłącznym są urazy psychiczne (doświadczenia traumatyczne). Do grupy tej należą: choroby serca, owrzodzenie żołądka i dwunastnicy, zapalenie jelita grubego, samoistne nadciśnienie tętnicze, astma oskrzelowa, łojotokowe zapalenie skóry.
3. Choroby, w których czynnik psychiczny jest czynnikiem zaostrzającym proces chorobowy. Są to: cukrzyca, nadczynność tarczycy, gościec pierwotnie przewlekły.