Psychoterapia, Socjoterapia, Lublin

ZABURZENIA AFEKTYWNE: depresja, mania, choroba schizoafektywna, choroba afektywna dwubiegunowa

Podstawą do rozpoznania choroby afektywnej jest stwierdzenie dłużej trwających, głębokich zaburzeń nastroju istotnie zmieniających życie codzienne osoby, która doświadcza niezależnych od własnej woli zmian samopoczucia. Zaburzenia afektywne mogą mieć charakter epizodyczny, okresowy (nawracające zaburzenia depresyjne lub zaburzenia dwubiegunowe) lub charakter przewlekły pod postacią uporczywych, choć przeżywanych w mniejszym nasileniu zaburzeń nastroju (dystymia, cyklotymia).
Zaburzenia nastroju mogą przejawiać się jego obniżeniem (depresja), podwyższeniem (stanem maniakalnym), czasami stanami mieszanymi (jednoczesne objawy depresji i manii).

Wyodrębnienie przebiegu choroby w którym dominują wyłącznie nawracające zaburzenia depresyjne lub maniakalne, pozwoliło na nadanie jej nazwy CHOROBY AFEKTYWNEJ JEDNOBIEGUNOWEJ.
W przypadku depresji mamy do czynienia z problemem klinicznym, bo występują zmiany nie tylko na płaszczyźnie psychicznej, ale i somatycznej (dlatego nie depresja, ale zespół depresyjny).

Duża depresja (depresja endogenna) obejmuje występujące przynajmniej przez 2 tygodnie objawy: obniżenie nastroju, utrata zainteresowania dotąd ważnymi czynnościami lub anhedonia (niemożność czerpania przyjemności z życia), zaburzenie napędu i aktywności psychoruchowej, zaburzenia snu (np. w czesne budzenie się - zwykle 3 godz. przed normalnym czasem), zmiany hormonalne, zmęczenie lub brak energii, skargi somatyczne: bóle głowy, zachwiania wagowe, dysfunkcja przewodu pokarmowego, lęk, zaburzenia myślenia, trudności w pracy, izolacja, powtarzające się myśli o śmierci samobójczej itp.

Cyklotymia oznacza utrzymujące się przez długi czas (często przez całe życie) wahania nastroju i aktywności w postaci łagodnych stanów subdepresyjnych (dystymia - nieznacznie nasilona depresja) oraz hipomanii, występujące przemiennie niezależnie od wydarzeń życiowych.

Zespół maniakalny oznacza zmieniony chorobowo podwyższony nastrój i wzmożoną aktywność. Przejawy manii to przede wszystkim euforia, niczym nie uzasadnione, bardzo dobre samopoczucie. Nadmierna radość, nieuzasadnione poczucie szczęścia i zadowolenie sprawiają wrażenie niczym nie uzasadnionych reakcji, czasem nieadekwatnych, nawet na przykre wydarzenia życiowe. W bardziej nasilonych stanach maniakalnych dobre samopoczucie znika, a dominuje nastrój gniewny (dysforyczny). Rozdrażnienie, konfliktowość ujawniają się w sytuacjach, gdy chory napotyka na przeszkody w realizacji swoich zamiarów.
Stanowi maniakalnemu towarzyszy zmniejszenie potrzeby snu, bezsenność, mniejszy apetyt. Osoba w stanie maniakalnym często ma przeświadczenie o swojej nieomylności, siły, potencji, nie widzi przeszkód w realizacji swoich licznych pomysłów i celów. Chory często nadużywa alkohol, zawiera wiele nowych znajomości, jest aktywny seksualnie, potrafi stracić duże sumy pieniędzy, zaciągać pożyczki na różne nieracjonalne inwestycje.

Zaburzenia schizoafektywne - mają charakter epizodyczny. W ich przebiegu stwierdza się intensywne objawy zarówno afektywne, jak i schizofreniczne, które jednak nie uzasadniają rozpoznania ani schizofrenii, ani epizodów depresyjnego czy maniakalnego.

ZABURZENIE AFEKTYWNE DWUBIEGUNOWE
Choroba afektywna dwubiegunowa charakteryzuje się występowaniem depresji i manii. Najczęściej objawy pierwszego epizodu depresyjnego narastają powoli i łagodnie. Mania natomiast pojawia się w sposób nagły i narasta w ciągu kilku dni. Choroba afektywna dwubiegunowa ma charakter nawracający. Średni czas trwania fazy depresyjnej wynosi 3 - 6 miesięcy, natomiast stany maniakalne trwają zazwyczaj krócej tj. kilka tygodni.

Psychoterapia dynamiczna zaburzeń depresyjnych podejmowana w PCTS obejmuje dążenie do ujawnienia przyczyn konfliktu wewnątrzpsychicznego i odtworzenia w jaki sposób wpłynął on na powstanie zaburzenia. Wgląd w naturę swoich objawów jest drogą dokonywania stopniowych zmian w czasie trwania relacji terapeutycznej.